Maerlant centrum - Home
home >   Projecten > Onderzoek: tekst: "Culturele interactie en interactieve cultuur"
Op deze pagina  
Tekst

AUTEUR:
Jan Van Looy

BRON:
CS/, Nieuwsbrief 23, Culturele Studies

DATUM:
april 2002

 

Culturele interactie en interactieve cultuur


Interactiviteit is een modewoord geworden, net als hypertext en artificiële intelligentie dat waren in de jaren tachtig, en virtuele realiteit in de jaren negentig. Het interactieve karakter van multimedia producties wordt in de verf gezet. Websites raadplegen, cd-rom's doorzoeken, video-installaties bekijken, maar ook films, boeken, strips en theatervoorstellingen worden (soms nogal opportunistisch) als interactief omschreven. Toch is ook de reële economische en culturele impact van dit nieuwe concept moeilijk te overschatten. In de Verenigde Staten bvb. is de computer games industrie de snelst groeiende binnen de entertainment sector met in het jaar 2000 een hoger budget dan Hollywood Film Productions.

 
 

Maar wat moeten we nu eigenlijk onder interactiviteit verstaan? Lev Manovich, de auteur van het baanbrekende werk The Language of New Media beschouwt de term als een tautologie als het gaat over het gebruik van computers. Alle inhoud die zich in een digitale omgeving presenteert is per definitie interactief. Een digitale foto bvb. kan door de gebruiker d.m.v. allerlei in de software ingebouwde algoritmes worden gemanipuleerd. Espen Aarseth, de grondlegger van cybertext theorie, vindt interactiviteit als concept onbruikbaar omdat het deel is gaan uitmaken van het commerciële lingo en daarbij aan semantische inhoud heeft ingeboet.

Toch blijft interactiviteit als term een interessante opstap naar een zich volop uitbreidend onderzoeksveld rond informatietechnologie. Onderzoekers vanuit verschillende disciplines zoals mediakunde, interface studies, cognitieve wetenschap, maar ook mensen uit kunstwetenschap, cinema studies en culturele studies zien zich genoodzaakt de handen in mekaar te slaan om dit geheel nieuwe onderzoeksveld te theoretiseren. Hoe worden Human Computer Interfaces (HCI) geconcipieerd en hoe bepalen ze de manier waarop we met computers en technologie omgaan? Hoe gedragen concepten en strategieën afkomstig uit nieuwe media zich in een culturele context? En omgekeerd: hoe worden bestaande conventies en patronen naar een nieuwe media cultuur getransponeerd? Deze en nog vele andere vragen wachten ongeduldig op een antwoord en op terdege wetenschappelijke beschrijvingen.

Het Instituut voor Culturele Studies tracht zijn steentje bij te dragen aan deze discussie. In samenwerking met het Maerlant Centrum, producent van hoofdzakelijk educatieve cultuurhistorische cd-rom's en websites is zij een onderzoeksprogramma gestart naar het gebruik en de culturele inbedding van nieuwe media. Jan Van Looy, medewerker aan het Maerlant Centrum en assistent bij Culturele Studies bereidt een doctoraatsthesis voor over dit onderwerp, meerbepaald over conceptuele metastrategieën bij de conceptie van en de betekenisgeneratie (semiosis) in een interactieve omgeving. In dit kader loopt er ook een groepsonderzoek naar de gebruikte vormentaal in de interactieve strip Operation Teddybear, waaraan twee studenten Culturele Studies - Cynthia Vanhee en Kiala Renders - en twee studenten Germaanse Talen - Dimitri Callens en Ronald Habraken - meewerken.

Tenslotte wordt in samenwerking met het departement literatuurwetenschap en het centrum voor cultuursociologie een nummer voorbereid van het online tijdschrift Image (&) Narrative (http://www.imageandnarrative.be/) over mediumtheorie. Doel van dit project is een interdisciplinair forum aan te bieden voor studies en theorie rond het mediumconcept in het algemeen en nieuwe media in het bijzonder

Jan Van Looy

 
 
 
K.U.Leuven