Digi-Historia 1 - Middeleeuwen
Met de reeks Digi-Historia willen de auteurs een concreet
en gedigitaliseerd antwoord bieden op twee actuele vragen
voor de leraar geschiedenis: hoe de nieuwe
visies op geschiedenisonderwijs implementeren
naar algemene vorming en hoe ICT
(informatie- en communicatietechnologie) op een zinvolle
manier integreren in het lesgebeuren?
Eindtermen, vernieuwde leerplannen
en de Visietekst Historische Vorming zijn richtinggevend
geweest voor nieuwe accenten in het Vlaamse geschiedenisonderwijs.
Historische kennis blijft
essentieel, maar ze genereert pas historisch denken
als ze wordt gestructureerd,
bewerkt en bevraagd. Essentieel daartoe is dat
leerlingen grote ontwikkelingslijnen kunnen formuleren;
dat ze historische begrippen contextueel kunnen benaderen,
d.w.z. in hun evoluerende betekenis,
in samenhang met hun tijd-ruimtelijke
context; dat zij verbanden kunnen leggen tussen
de verschillende domeinen van de socialiteit, respectievelijk
socio-politieke, socio-economische en socio-culturele
levensomstandigheden.
Niet alleen het verwerven en
hanteren van een gestructureerd kennisbestand, ook het
verwerven en toepassen van historische vaardigheden
maakt deel uit van historische vorming. Vaardigheden
als het onderkennen van standplaatsgebondenheid, het
onderscheiden van feiten en interpretaties, het aantonen
van het discussie- en constructiekarakter van alle historische
kennis, het formuleren van argumenten voor verschillende
interpretaties van het bestudeerde verleden... moeten
de leerlingen helpen bij het naar waarde schatten, het
beoordelen van niet alleen historische, maar ook van
actuele informatie.
De beschikbaarheid en toegankelijkheid van informatie
hangt meer en meer samen met ontwikkelingen op het vlak
van ICT. Van overheidswege wordt het inschakelen van
de informatie- en communicatietechnologie
op school sterk bepleit. 'ICT heeft een belangrijke
plaats verworven in het persoonlijk en maatschappelijk
leven. Deze evolutie zet zich snel verder waarbij te
verwachten is dat zij onomkeerbaar is. Bovendien blijkt
ICT veel jongeren te fascineren.
Het is evident dat het onderwijs deze evolutie volgt
en zo mogelijk de weg baant.' (1)
Minder evident is het antwoord op de vraag hoe
ICT te integreren in het concrete lesgebeuren. De technologie
kan geen doel op zich zijn, maar slechts een middel
om bepaalde leerdoelen te bereiken.
Digi-Historia beoogt de leerlingen met behulp van de
nieuwe media te helpen bij het verwerven van historische
leesvaardigheden in de breedste zin van het woord:
leren lezen en kijken om dieper door te dringen tot
de impliciete boodschap van een historische bron. De
leerling stippelt op zelfstandige
wijze zijn lees- en leerproces uit, maar de leerkracht
speelt daarbij een essentiële begeleidende rol.
Hij maakt de leerling bewust van de door hem gevolgde
leerroute en zorgt voor de optimalisering van de leerstrategie.
De dossiers bieden zeker ook de mogelijkheid tot vakoverschrijdend
werken. De Presentatieminiatuur bijvoorbeeld leent zich
uitstekend voor een les esthetica of het origineel (te
lezen én te beluisteren) van De Klacht van het
Brugse gemeen kan in de hogere jaren worden gebruikt
binnen het vak Nederlands.
Dit eerste deel van Digi -Historia is geen databank
van bronnen, noch een encyclopedisch naslagwerk. Het
is een product van het Maerlant Centrum en draagt er
de basiskenmerken van: het zelfstandig-begeleid
leren van historische vaardigheden. De informatie
bij elk dossier staat geheel in functie van de kritische
lectuur van een specifieke bron (tekstueel, visueel
of materieel). Dit betekent dat er inhoudelijke en didactische
keuzes zijn gemaakt; niettemin zijn we ervan overtuigd
dat het materiaal voldoende rijk is om de autonomie
en de stijl van de individuele leraar tot zijn recht
te laten komen.
(1)
Advies betreffende de informatie- en communicatietechnologie
(ICT) in de algemene vakken van het ASO. Verslag van
de Vlaamse Onderwijsraad, Brussel, juni 1998.
 Het
eerste deel van Digi-Historia is bedoeld voor leerlingen
van het derde jaar. "Digi-Historia
1 - Middeleeuwen" sluit aan bij de leerboeken
Historia 3 en Historia T3 (Uitgeverij Pelckmans) en
behandelt:
De Klacht van het Brugse gemeen
[Historia 3: Les 30, 4; Historia T3: Les 25, 6]
De Guldensporenslag
[Historia 3: Focus 40]
De Kist van Oxford
[Historia T3: Onderzoek 28]
De Presentatieminiatuur
[Historia 3: Les 62, 3, 15; Historia T3: Les 29, 2]
"Digi-Historia 1 - Middeleeuwen" is echter
bruikbaar bij alle andere leerboeken geschiedenis.
|
